Editar, traduire, ensenhar

Ensenhar Marcela Delpastre

"Per los escolans, una font de saber e de saviesa"

Martial Peyrouny, Professor d'occitan a Peiregurs

L'escritura de Marcela Delpastre es un univers, un monde en se-mesma. Lo professor d'occitan que se'n vòu sasir per ne'n nuirir sos cors ten aquí una matiera larja e prigonda.
Per 'quò far, pense que fau desparelhar, e quitament se 'quò pòt semblar maugrat tot artificiau, los textes de testimoniatges daus textes de creacion literària.

Tot lo trabalh que faguet Marcela Delpastre per coijar sus la fuelha los contes e racontes mitics e populars dau Lemosin, es aurá una font de referéncias culturalas de veire e d'usar en classa, e que se pòt far dempuei las primieras classas dau collegi.

Las legendas, las practicas popularas, mas tanben las festas calendalas permeten de se dreubir ad un monde pròpche mas que per mantun escolan es pas mai una realitat. Per los collegians son vists quasiment coma daus textes etnologics e 'qu'es au professor de los menar a se prener 'quel apòrt culturau e de zo integrar a lor pròpra realitat.

En generau, ensage de liar l'estudi e lo trabalh sus l'escritura de Marcela Delpastre emb lo visionatge de collectatges fachs en Perigòrd e en Lemosin. Per exemple "Lo fuec de Sent Joan" (Contes populaires du Limousin, Tulle, Lemouzi, n°66, 1978) vai me permetre de veire las practicas popularas a l'entorn de las erbas sacradas mas tanben la preséncia pagana dau fuòc dins las festas tradicionalas. E per començar la sequéncia m'apiege dessus daus documents videòs o ben tot sonòris de collectatge. Dins lo cas de la Sent Joan, prene daus extrachs tirats de la collecta de la memòria facha per lo Conselh Generau de Dordonha, o me serve de l'Atlas sonore du Limousin, "Veillées de Chaumeil". Entau coma, los eslheves pòden trabalhar las diferentas competencias oralas coma escrichas. Se pòt far tot parier per un texte sus carnaval tirat de Las vias priondas de la memòria (Aurillac, Ostal del Libre, 1996). Lo juec
d'alhors d'entre l'orau e l'escrich s'i pòt inversar per empaichar lo consier. E, per nos ajudar, l'IEO Lemosin ven quitament de botar i a pas gaire sus son siti http://ieo-lemosin.org una biaça d'intervistas fachas subretot en occitan.

L'escritura mai poetica, mens de testimoniatge mas pusleu de creacion literària de Marcela Delpastre, daumens dins mon ideia, se pòt pas legir de la mesma maniera e au mesme niveu. Se necessita mai d'aisença emb la lenga e mai de maduretat de la pensada.

Los liceans, se arribam a lor far tocar lo sens daus textes, li son pro sensiblas. L'ecologia, mas tanben l'amor e lo misticisme que rajan de textes coma "L'Amor" o la "Terra" tirats tots dos de Saumes Pagans, parlan vertadierament a de jovents de 17 o 18 ans. Son ad un estat de lor maduracion que necessita de lum. Marcela Delpastre per sa pròsa poetica, per la musica e lo ritme de sos mots, lor perpausa de las dralhas de reflexion. Segon lo public me 'rieba de perpausar per lo bachelierat una seguida de textes sus l'amor surtits tots de 'quel obratge... Ai desjà citat "L'Amor", li aponde "Dròlla de mon plaser" e "L'Amor rei".

I a quauquas annadas d'aquò aviá quitament creat un espectacle coma un pitit grope de liceans e emb l'ajuda, per la mesa en scèna, de Laurenç Labadia. Aquí la lenga de Marcela Delpastre aviá pogut trobar sa plaça sus l'empont e balhar una brava emocion au public, tant los jovents vivián lor texte e volián zo partatjar coma las gents.

Per ne'n chabar, en liceu, me serve sovent daus DVD produsits per las edicions du Horla e realizats per Patric Cazals. L'autor que parla de son òbra es una experiencia fòrta per ensajar de comprendre lo procès de creacion literària. Veire Marcela Delpastre dins sa vita, auvir los amics coma Jan dau Melhau parlar d'ela, mòstra coma 'quela femna donet sa vita a l'escritura. Los liceans li son totjorn sensibles e son sovent de las seanças onte i a mai de questions que non pas de responsas.

L'estudi de Delpastre dins lo segond gra coma benleu en classa bilinga dins lo primier es per lo professor un trabalh totjorn noveu. 'Qu'es una font miraclosa, una font de saber e de saviesa qu'es de bon far de ne'n far tastar lo gost a nòstres escolans.

Document :La terra

Document :Lo fuec de Sent-Joan

Poème :L'amor

Document :L'amor rei

Document :La poma d'Adam

Lenga e país d'òc, n°52, page 117 (09/2012)
Lenga e país d'òc - Ensenhar Marcela Delpastre