Practicas

Estudi comparat de dos poëmas : "Aceituneros" de Miguel Hernández e "Tu mon vilatge" de Claudi Martí

Maria-Anna Roux-Chateaureynaud, Professora1

Dens ua mira de tribalh transversau o interlenga enter l'espanhòu e l'occitan, nos a semblat interessant de prepausar un estudi conjunt de dus tèxtes, l'un poema de Miguel Hernández2, cantat per Paco Ibañez3 e l'auta ua cançon escriuta e cantada per Claudi Martí4. Aquí dus tèxts emblematics que son de bon estudiar, benlèu mei aisidament en licèu en purmèira (que correspon per l'espanhòu au mens au program oficiau5). Son dus tèxtes plan difererents mes se pòden trobar tematicas conexas e ressons, los dus evòcan la dura luta deus òmis per subrevíver, dens un contèxte naturau e sociau hòrt ostil.

Poème :Aceituneros

Poème :Tu, mon vilatge

Organizacion de la sequéncia

Se poiré organisar ua sequéncia sus tres òras : ua òra dens cada lenga per estudiar cada tèxte solet per començar e ua òra per véder los punts communs e las diferéncias.

A la debuta, se pòt escotar la cançon de Paco Ibañez, assajar de ne tirar lo principau abans d'estudiar lo tèxte mei precisament. Per aquò sembla necessari d'aclarar lo vocabulari espanhòu quauques mots serén benlèu ua dificultat :"la hermosura", "cano", "amamantar", "la herida", "terrateniente", "pisotear", "afán", "lomas" caleré donc los explicar o balhar sinonims. A la fin ua recapitulacion clara que deu estar hèita dab lo tèma, la compausicion deu tèxte (en precisar las tres partidas e ua còbla que tòrna com ua imprecacion aus aceituneros ("andaluces de Jaén...) lo lòc (que cau har situar precisament), la situacion d'espleitacion deus aceituneros e lo messatge de susmauta que lor manda lo poeta.

Pendent l'òra d'occitan se pòt escotar la cançon de Marti, har plenhar un tèxte traucat en tirar per exemple :("oliu", "calor", "infèrn", "nueit", "res", "sègle", "carn", "noirit", "cigalas", "crida", "vinha", "barrar", "lo vin", "lo cigal") que semblan mots plan importants e acabar per ua presentacion clara deu tèxte tau com peu poema de Miguel Hernández : lo tèma, la composicion, lo lòc, la descripcion de la relacion òmis/vilatge e lo messatge d'espèr finau.

Aqueras duas òras balhan atau la possibilitat de tribalhar la compreneson orau e la presa de paraula au moment de la recapitulacion.

Es sustot dens la tresau òra que los tèxtes seràn estudiats mei prigondament e atau se pòt demandar aus escolans de cercar çò de commun e plenhar per exemple aquera grasilha, çò que balha lo parat de tribalhar la compreneson escriuta.

 Çò de communDiferéncias
 El lugar/
lo lòc
Naturaleza / naturaSufrimimiento de los hombres/ dolor deu òmisTrabajo de los hombres/
Tribalh deus òmis
Explotacion
/ exilh
Esperanza/
espèr
Hernández / IbanezJaén (Andalucia)Olivos
Agua pura
Planeta troncos retorcidos
Piedras lunares
Trabajo
Sudor
Vuestra sangre
La herida
Sepultar en la pobreza
Pisotear la frente
Reducir la cabeza
Pies y manos presos
Huesos
No los levantó la nada
...
No la del explotador,
No la del terrateniente
Indican tu libertad /la libertad de tus lomas
MartiCorbièras
Lengadoc
(evocat peu chafre de Marcelin Albert a la fin.)
Vinha
Oliu
Mèl
Calor
Torrada
Cigalas
Tramontana
Terra blanca
Infèrn
De sang e de carn d'òmes
Es pas nascut de res...Nos farà pas partir
Nos cal barrar l'ostal
Lo cigal tornarà

Aquela grasilha met en evidéncia punts comuns e diferéncias enter los dus tèxtes :

  • dens lo poema d'Hernández i a ua revindicacion mei explicita contra los terratenenientes qu'espleitan los aceituneros ; en çò de Marti es mei ua natura dura qu'es acusada ;
  • dens los dus cas lo tribalh deus òmis e lor doléncia es botada en abans dens un espaci plan determinat per l'obtencion de l'oliu dens un cas, deu vin dens l'aute ;
  • un espèr finau apareish tanben : la libertat peus aceituneros de tribalhar per eths medishs e pas per un patron e dens l'aute la possibilitat de víver au país de son tribalh e aquí especiaument de la vinha.

Per tribalhar l'expression escriuta, los escolans pòden redigir ua presentacion de la grasilha que prepausi aquí, un còp completada e explicada en classa per comparar los dus tèxtes.

Seguida e perlongaments

Per acabar, se poiré pensar a ua sesilha de recèrcas au C.D.I. suus autors e cantaires6 e sus la vinha en Lengadòc e son istòria com l'oliva en Andalosia. Serén tèmas d'expausats dens cada lenga, que serén ua presa de paraula de contunh e poirén atau servir d'evaluacion. Se poiré prevéder tanben ua expausicion.

Per seguir aqueras dralhas, la contunha d'aquera sequéncia pòt estar en occitan un estudi sus 1907 (en particular sus Marcelin Albert) o un aute tèxte remirable de Marti "l'exilh"7 e en espanhòu, un tròç de Cien años de Soledad de García Marquez sus l'arribada de la Compañía que va destructurar lo vilatge e espleitar los poblants per cultivar bananas au profieit deus gringos e deu misteriós Mr Herbert8.

(1) certificada d'occitan e de castelhan

(2) Miguel Hernández (1910-1942) Estó un gran poeta espanhòu, influençat per la generacion de 27 (miada per Federico García Lorca ), empresoat per la dictatura franquista, dab un lirisme ponhent e personau trobè l'expression d'un sofriment universau abans de morir d'ua malautia deus paumons en preson..

(3) Paco Ibañez enregistrè mei d'un còp aqueth poema de Miguel Hernández. Aquí ua version : "Andaluces de Jaén" n°11 deu CD "Paco Ibañez en el Olympia, a flor de tiempo 1969, 2002, Universal.

(4) Claudi Marti enregistrè mei d'ua version d'aquera cançon. Prepausam : "Tu mon vilatge" n° 3 deu CD : Çò milhor de Marti, Nordsud, 2006, NSCD1140.

(5) Le programme précise : "Les relations de pouvoir dans l'aire hispanique : domination, influence, opposition, révolte". Site : "Eduscol, programme officiel de l'enseignement de l'espagnol." http://www.ac-orleans-tours.fr/espagnol/didactique/Admin/pdfprog1ere.pdf.

(6) e pòt anar véder www.claudemarti.com e www.aflordetiempo.com (site de Paco-Ibanez). Se pòt trobar tanben sus Youtub mantua version cantada deu tèxte de Miguel Hernández e quitament la votz deu poeta ethmedish (mes pas per aqueste poema.)

(7) "L'exilh" es la darrèira cançon de la fàcia B deu disc de Marti, Montavida publicat, edicions VentadornvVS3L72.

(8) Dens l'edicion Cátedra, letras hispánicas 18a edicion 2007, p. 338-339.

Lenga e país d'òc, n°49, page 47 (05/2010)
Lenga e país d'òc - Estudi comparat de dos poëmas : "Aceituneros" de Miguel Hernández e "Tu mon vilatge" de Claudi Martí