Tèxtes

Apròchis metodics de l'imatge

Per utilizar de documents iconografics en cors de lenga

Gilles Arbousset

En collègi, l'utilizacion de documents iconografics per endralhar un escambi comunicatiu sens passar per l'escrich comença de se desvolopar. Mas, se demandam als professors de licèu en occitan qual balha d'imatges (e quant) coma documents iconografics1 supòrts pel lo cors de lenga en licèu o per lo bachelierat, veirem que la practica es encara minoritària. Dins la famosa "tièra del bac" los documents iconografics son pas nombroses. De segur una reflexion es de menar sus la natura del document iconografic en collègi e en licèu, sus l'evolucion de forma e de contengut. S'òm agacha los dos tòms del manual recent Òc-Ben! òm vei que la causida es de donar per la "primièra annada" un dessenh representant una situacion lengatgièra, represa dins lo dialòg supòrt de l'unitat, e per la "segonda annada" d'introdusir l'unitat amb un tablèu o un document istoric. Lo supòrt càmbia radicalament de natura e d'amira. Dins los dos volums, a l'interior de las unitats, i a tant de tèxtes coma de documents iconografics de tota mena, sus los tèmas trachats, e donc cal pensar que los autors nos convidan a privilegiar gaireben lo document iconografic o a l'utilizar coma intrada dins lo tèma, que lo tèxt vendrà puèi desvolopar. De tot biais, l'ora es passada de considerar lo document iconografic coma una illustracion, polida o non, qu'òm agacha de galís. A una plaça importanta de prene. Aquò supausa una mena de conversion pedagogica, e mai permet d'abordar de documents de civilization de mai d'un biais. L'utilizacion sistematica dels TICS dins lo cors de lenga rend l'exercici de mai en mai agradiu e eficaç.

Quala es la plaça dels imatges dins lo cors de lenga ? Quines son los imatges que devèm utilizar en classa? Cal començar per dire que totes los imatges se valon pas. D'unes son marrits, de marrida qualitat, o mal causits, d'autres son remirables. Mas los uns coma los autres valon mai que mai per la presentacion que n'es facha, per la relacion pedagogica qu'an permés de metre en plaça. Mai qu'una question de metòde, es una question d'objectius. Se son clarament definits aquestes objectius, al nivèl lingüistic coma al nivèl civilizacional, lo document trobarà sa plaça e son utilitat dins lo cors de lenga, es a dire dins una progression.

I a dos metòdes, e doas menas d'objectius:

  • aprene a parlar a partir d'un imatge. Lo metòde es d'organizar amb un material lingüistic clarament definit la descubèrta per la classa d'un document iconografic.
  • aprene a parlar d'un imatge. Es far l'estudi plastic d'una òbra, en mobilizant de competéncias tecnicas e un lexic especific.

Las competéncias que fasèm trabalhar amb un document iconografic son d'en primièr de competéncias de compreneson e de produccion orala, mas l'escrich es pas absent, o deu pas èsser. Siá coma traça escricha (veire lo tablèu de la pagina 42), siá coma element de lectura indispensable a la compreneson del document.

Tant coma es possible, òm organizarà un questionament sus la relacion del tèxt e de l'imatge (redondància/complementaritat/divergéncia), e donc sus la foncion dels documents iconografics (inductritz/illustratritz/explicativa/critica).

Òm farà de causidas, en se demandar quinas son las foncions mai aisidas de faire comprene, interessantas de trabalhar en collègi, en licèu.

Òm se provesirà e òm se rendrà costumièr de l'usatge d'aisinas informaticas especificas, coma :

  • un logicial de presentacion: Powerpoint, Open office...
  • un logicial per modificar los imatges: Paint, Adobe PhotoDeluxe...

Texte associé :Descriure un document iconografic en cors de lenga

Grasilha per establir la traça escricha d'una recèrca individuala o collectiva a partir del document iconografic

Introduccion (es la presentacion del document)
Çò que vesi
(es la descripcion del document)
Çò que pensi
(es un moment de formulacion d'ipotèsis)
Çò que sabi
(es l'explicacion del document)
L'objectiu es dire çò qu'òm vei.
Es un trabalh aisit de faire (es lo moment que lo professor balha lo lexic que manca als apreneires) mas sovent la classa... e lo professor an lo sentiment que bastan qualques mots... que sufís d'agachar per comprene.
Es una error gròssa : un imatge, o sabèm ben pels tèxtes, se desvela pas tant aisidament que çò que se crei.
Las ipotèsis, foguèsson contadictòrias son marcadas al tablèu, o formuladas d'un biais explicit. E cadun pren plaça, pren posicion.
En aqueste moment, i a pas, a mon vejaire, una bona e una marrida responsa... es de la formulacion e de la confrontacion de las ipotèsis que ven la bastison del sens.
Aqueste trabalh es collectiu, jamai definitiu.
Lo professor balha d'informacions qu'ajudan a melhor comprene, prepausa d'autres documents redondants, complementaris o divergents que permeton de contunhar lo trabalh de bastison del sens.
Conclusion

(1) Imatge, document iconografic, illustracion, fotografia, dessenh... son nombroses los mots per dire "imatge"... Ieu utilizarai document iconografic puslèu que imatge (m'agradan los imatges complèxes e pas los que... sont sages comme des images), puslèu qu'illustracion (trop sage aussi): ieu vòli d'imatges que cridan... que nos tòcan...

Lenga e país d'òc, n°43, page 37 (10/2005)
Lenga e país d'òc - Apròchis metodics de l'imatge