Camins de la critica

La produccion catalana

Robert Lafont

Foguèt jamai question dins Òc de parlar de tota la produccion catalana. Dempuèi quauquis annadas la revista i sufiriá pas. E mai la literatura de l'autre band di Pirenèus escapa dins si determinacions de vida animosa pron sovent a nòstri problèmas d'escrivans occitans. Pasmens podèm pas faire de mens que de ne dessenhar en quauqui frasas li regas essencialas d'evolucion, de nos afrairar amb si cercas, e de citar li títols essenciaus. Parlariam i a gaire, a perpaus d'un omenatge a Victor Català, de l'escòla catalana, deuriam dire di contistas. Es curiós coma s'opausa a la conquista massissa d'una nòva escòla de romanciers castelhans que per part viu a Barcelona. L'agudesa d'estil e de pensada di Catalans arriba au cimèu, nos sembla, amb Josep A. Baixeras (Premi Victor Català 1959) que ne podèm legir son Perquè no1. Mete fòrça naut quauquis uns d'aqueli còntes, benlèu li mai cortets. Dins sa prefàcia, Joan Triadú pensa a Cesare Pavese, parlant de l'escritura e tanben dau procès de creacion : desrabament dau realisme per mejan de la poësia, puèi retorn au realisme. D'autri noms me son venguts a posita, tant despariers coma Hemingway e Kafka. Lo cònte catalan es segur un fenomèn modern, es a dire quicòm de contrari a un modernisme quau que siá : se planteja sus un relarg de classicisme per la seguresa d'estil e au centre d'una inquietud umana qu'es color de nòstre temps, teissuda de tant d'òbras !

Òc, n°222, octobre-decembre de 1961

Mai d'autris estils son encaminats, que se sarran mai per exemple di joves romanciers parisencs que cercan una nòva construccion narrativa. Faudrà un jorn consacrar una analisi i procediments d'un Blai Bonet. Per ara senhalèm son estranh realisme despaïsaire de Haceldama. Blai Bonet es d'autre costat un di poëtas mai importants de l'ora d'ara.

Òc, n° 220-221, abriu-setembre
de 1961. p. 75-76

(1) Josep A. Baixeras, Perquè no, Selecta, Barcelona, 1960.

Lenga e país d'òc, n°50, page 129 (04/2011)
Lenga e país d'òc - La produccion catalana